Czwarte spotkanie młodzieży w projekcie Erasmus+ Edukacja szkolna „Młodzi obywatele w Europie: życie bez granic.”




W dniach 15-19 października 2019 r. odbyła się czwarta krótkoterminowa wymiana młodzieży w projekcie Erasmus+. Tym razem spotkaliśmy się z naszymi partnerami ze szkół Magistri Cumacini oraz Franz-Böhm-Schule w Como i Trieście we Włoszech. Uczestniczyło w niej 17 uczniów z kilku klas: 4ET, 3LA, 3ET, 3LMA i 2ET pod opieką prof. Bożeny Ferens oraz prof. Grzegorza Samotiuka.



Przybyliśmy na miejsce spotkania dzień wcześniej bo do przebycia wynajętym autokarem mieliśmy ponad 1 110 km. Po zakwaterowaniu w hotelu i kolacji zdążyliśmy jeszcze spotkać się z naszymi włoskimi i niemieckimi kolegami w centrum Como.

W środę, po oficjalnym powitaniu przez dyrektora szkoły, Pana Enrico Tedoldi, włoscy koledzy oprowadzili nas po szkolnym budynku. Następnie, uczniowie podzieleni na sześć włosko-niemiecko-polskich grup, uczestniczyli w różnorodnych zajęciach warsztatowych z zakresu mechaniki, elektroniki, elektrotechniki, topografii oraz języka angielskiego. Ośmioro z nich wzięło udział w turnieju siatkówki.

Po lunchu w szkolnej stołówce pojechaliśmy do ratusza miejskiego, gdzie mieliśmy umówione spotkanie z burmistrzem Como, Dott Mario Landriscina. Koordynatorka projektu, Pani Chiara Longoni-Neff i włoscy uczniowie opowiedzieli o naszym projekcie. Po spotkaniu zrobiliśmy grupowe zdjęcie na dziedzińcu przed ratuszem, oczywiście z udziałem Pana burmistrza.

Wieczorem wszyscy razem, uczniowie i nauczyciele z trzech szkół (blisko 100 osób), spotkaliśmy się w Birrificio, (restauracja w budynku dawnego browaru), aby dzielić się rożnymi rodzajami pizzy – tzw. Giropizzą.

Drugiego dnia, w czwartek, od razu po śniadaniu, wyruszyliśmy do Triestu. Około godz. 14, po zakwaterowaniu w hotelu i lunchu, zwiedzaliśmy to malownicze miasto z przewodnikiem, słuchając interesującej opowieści o niezwykłej historii Wolnego Terytorium Triestu – w języku angielskim.

W dwa wieczory w Trieście biesiadowaliśmy w industrialnych restauracjach Foster i Stiller.

Program trzeciego dnia wymiany (w piątek) był ściśle związany z historyczną częścią projektu, t. j. ze zmianami granic bezpośrednio po II wojnie światowej oraz w kolejnych latach. Tym razem chodziło o powojenne wydarzenia w Istrii i w samym Trieście. Pojechaliśmy do miejsca pamięci zbiorowych mordów na ludności, Basovizza - teren przygraniczny z ówczesną Jugosławią (źródło konfliktu za rządów Tito) oraz do Padriciano, gdzie przez wiele lat mieścił się obóz dla uchodźców.

Po południu, już w Trieście, zwiedziliśmy z przewodnikiem Museo della Risiera di San Sabba, które wywarło na nas ogromne wrażenie.

Wieczorem zrobiliśmy ostatnie grupowe zdjęcie na pięknym Piazza Unita’ D’ Italia i pożegnaliśmy się z partnerami.

W sobotę, po śniadaniu, wyruszyliśmy w powrotną podróż, do Wrocławia i naszych domów. Podróż zakończyła się przed godziną 24.

Opiekunowie grupy: Bożena Ferens, Grzegorz Samotiuk

Informacje historyczne:

Museo della Risiera di San Sabba

Risiera di San Sabba to dawna fabryka łuskania ryżu w Trieście, która została zbudowana w 1913 r. Po 8 września 1943 r. nazistowskie siły okupacyjne wykorzystały obiekt jako obóz jeniecki, kwaterę główną, w której deportowani więźniowie byli sortowani do wysłania do Niemiec i Polski. Mieściły się tam: magazyny najazdów, więzienie oraz obóz zagłady dla zakładników, partyzantów, więźniów politycznych i żydowskich. 4 kwietnia 1944 r. zainstalowano tam i uruchomiono krematorium.

W 1965 r. Dekret Prezydenta Republiki podniósł „Risiera di San Sabba” do rangi Zabytku Narodowego. Od 1975 r., po interwencjach restrukturyzacyjnych zgodnie z planem architekta Romano Boico, w budynku mieści się „Civico Museo della Risiera di San Sabba”.

Foiba z Basovizza,

to nieczynny szyb kopalniany, jeden z naturalnych dołów rozrzuconych na płaskowyżu krasowym w Trieście, gdzie około 1945 roku zginęły tysiące ludzi. Tutaj, podobnie jak w innych foibe obecnych na terytorium Triestu i Słowenii, wielu cywilów i żołnierzy (z których wielu jeszcze żyło) zostało wrzuconych do szybów przez różne armie biorące udział w II wojnie światowej. Co więcej, pod koniec wojny armia jugosłowiańska wykorzystała te zapadliska do wyeliminowania wziętej do niewoli lokalnej ludności.

W latach 50-tych, pod naciskiem włoskiej opinii publicznej, anglo-amerykanie rozpoczęli częściowe odzyskiwanie ludzkich szczątków Foiba z Basovizzy.

W 2007 r. powstało tam Centrum Dokumentacji, w którym zgromadzono wszystkie informacje dotyczące tragicznych wydarzeń tamtych lat. Dziś Foiba z Basovizza jest miejscem pamięci dla rodzin zmarłych w foibe i deportowanych, którzy zginęli w obozach koncentracyjnych byłej Jugosławii.

Padriciano – obóz dla uchodźców

W 2004 r. w siedzibie dawnego obozu dla uchodźców została udostępniona wystawa poświęcona pamięci tych, którzy doświadczyli exodusu z Istrii po zmianach politycznych po II wojnie światowej. Wystawa czasowa wzbudziła zainteresowanie i przekształcono ją w stałe muzeum narodowe.

Zgromadzone eksponaty i zdjęcia z tamtych lat ilustrują historyczne i polityczne wydarzenia w regionie i pomagają zrozumieć konsekwencje zmian granic i przymusowych przesiedleń. Odtworzenie przestrzeni życiowej, pudła, przedmioty codziennego użytku, zdjęcia, pozwalają nam wyobrazić sobie trudności, jakie napotkali wygnańcy w latach następujących po exodusie.

Na dole dużego holu znajduje się stos mebli i przedmiotów codziennego użytku, które przypominają o nadziejach wielu ludzi, którzy próbowali tu odtworzyć swoje życie, ponownie wykorzystując przedmioty ze swoich starych domów.

Nieogrzewane drewniane budy z dachem z azbestu zostały podzielone na pudła 4 x 4-metrowe, mieszczące pojedyncze rodziny. Trudne warunki życia trwały przez dwadzieścia lat, aż do budowy nowych domów. Teraz przestrzenie te zostały przekształcone w muzeum, a przewodnikami dla turystów są ludzie, którzy przeżyli exodus oraz ich krewni, oferując szczególnie wzruszające wspomnienia.

Po londyńskim memorandum z 1954 r. Wojska angloamerykańskie opuściły Triest i rozległy obszar 8 ha koszar, w których mieszkali. Obszar ten zapewnił schronienie wielu uchodźcom, którzy w szczególności w latach 1954–1955 porzucili Istrię po przejściu Strefy B do Jugosławii.
Obóz dla uchodźców działał od lat 50. XX wieku, a ostatecznie został opuszczony dopiero w latach 70 XX wieku, kiedy to był miejscem azylu dla uciekinierów zza żelaznej kurtyny. Schronienie znalazło tam m. in. ok. 400 Polaków.