Bożena Ferens
Moja maltańska przygoda z TIK
W dniach 16 -22 sierpnia 2009 r. uczestniczyłam w kursie doskonalącym dla nauczycieli pt.: „ICT in Collaborative, Project-Based Teaching and Learning” zorganizowanym przez maltańską instytucję Smart Solutions Ltd.
Udział w szkoleniu Comenius/Grundvig „Mobilność szkolnej kadry edukacyjnej” został sfinansowany ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Uczenie się przez całe życie”.*
Ten różnorodny kurs doskonale wpisał się w europejski wymiar promocji innowacji i twórczości w nauczaniu i pomógł jego uczestnikom odkryć nowe możliwości wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnej (TIK) w pracy dydaktycznej. Program szkolenia obejmował: pojęcie eLerningu, projekty eTwining, tworzenie elektronicznej mapy pojęciowej, filmu animowanego, obróbkę filmu cyfrowego, tworzenie cyfrowej kompozycji zdjęciowej, podkładanie dźwięku i głosu do filmu cyfrowego i kompozycji zdjęciowej, prezentację PowerPoint oraz tworzenie Blogu i Wiki.
Zastosowana metodyka jedynie w niezbędnym zakresie obejmowała elementy wykładu np. wówczas gdy przedstawiano pojęcie i zasady eLearningu czy eTwinningu czy też, gdy wyjaśniano sposób wykonania ćwiczenia (np. Stop Motion). Większość zajęć miała charakter warsztatowch ćwiczeń indywidualnych przy komputerze (każdy uczestnik miał do dyspozycji komputer) np. tworzenie elektronicznej mapy pojęciowej, obróbka filmu cyfrowego, nagrywanie głosu i dźwięku, zakładanie strony Wiki czy Blogu, tworzenie prezentacji PowerPoint. Niektóre zadania były wykonywane w grupach jak na przykład Stop Motion, wzbudzające duże emocje tworzenie i nagrywanie historyjki animowanej.
W przedostatnim dniu szkolenia podzieleni na trzy i czteroosobowe grupy stworzyliśmy projekty z wykorzystaniem nowych umiejętności.
Program kursu obejmował również dwie popołudniowe wycieczki krajoznawcze. Pierwsza śladami prehistorycznych i średniowiecznych miejsc obejmowałaMnajdrę i Hagar Qim oraz Mdinę, a także zwiedzanie Blue Grotto, a druga - do stolicy Malty, La Valletty. Zdjęcia i filmy wykonane w czasie tych wycieczek zostały wykorzystane w końcowych projektach. Uczestnicy kursu zostali również wyposażeni w instrukcje obsługi zaprezentowanych na kursie programów, a także w materiały elektroniczne niezbędne do ćwiczeń.
Wsparcie ze strony tutorów
Korzystaliśmy również z Forum internetowego dla uczestników turnusu założonego przez organizatorów. To była niespodzianka! Już w kwietniu uczestnicy szkolenia zostali zaproszeni przez jednego z nauczycieli do wspólnego forum dyskusyjnego. Każdy mógł się przedstawić, opisać swoje doświadczenia z technologią informacyjną, określić czego oczekuje od szkolenia, a także zamieścić swoje zdjęcie lub cały album zdjęć. Ja skorzystałam z okazji by zaprezentować najpiękniejsze miejsca Wrocławia. Na Forum wspieraliśmy się też w sprawach organizacji pobytu na Malcie, w wyborze hoteli, środków transportu. Tu powstały pierwsze grupy koleżeńskie. Forum służyło nam jeszcze przez miesiąc od zakończenia kursu.
Jak przygotować się do takiego szkolenia?
Organizacja prowadząca szkolenie nie określa wymagań dotyczących przygotowania się do szkolenia. Jedynie w okresie wstępnej selekcji kandydatów sprawdzono kompetencje językowe i umiejętności komputerowe w oparciu o przedstawione przez kandydatów dokumenty.
Warto jednak przed wyjazdem na kurs podjąć następujące kroki:
1. Zapoznać się z angielskim nazewnictwem funkcji komputerowych. Kurs jest prowadzony w języku angielskim, więc konieczna jest znajomość technicznej komputerowej terminologii w tym języku.
2. Pogłębić wiedzę historyczną i kulturoznawczą o Malcie wykorzystując choćby przeglądarkę internetową (w tym adresy wskazane przez organizatorów szkolenia), zaopatrzyć się w mapę oraz interesujący przewodnik po tym kraju (nie łatwo je znaleźć w księgarniach!)
3. Skorzystać z Forum internetowego dla uczestników kursu założonego przez organizatorów.
Gorąco zachęcam grono nauczycielskie do korzystania z oferty szkoleń Comenius/Grundvig Programu „Uczenie się przez całe życie”. Stymulują one rozwój osobisty i zawodowy nauczycieli, podnoszą jakość ich własnej pracy oraz szkół, w których pracują.
Jaka jest Malta?
Republika Malty to państwo członkowskie Unii Europejskiej o liczące blisko 400 tys. mieszkańców. Zajmuje archipelag malowniczych wysp na Morzu Śródziemnym (na południe od Sycylii): największa - Malta, ze stolicą La Valletta, Gozo, Domino, Cominotto, Wyspy Św. Pawła i Filfla. Charakteryzuje je gorący i wilgotny klimat. Latem temperatury przekraczają 30⁰C a wilgotność waha się pomiędzy 70% a 90%. Deszcz nie pada tu od początku maja do końca września. Woda morska w licznych urokliwych zatokach w sierpniu osiąga temperaturę 27⁰C. Zabudowa miast i wiosek zdradza zarówno wpływy arabskie, jak i europejskie. Kamieniste podłoże wysp nie sprzyja rozwojowi fauny i flory. Roślinność jest uboga a zwierzęta należą do rzadkości. Krajobraz urozmaicają niskopienne drzewa, w których głośno grają cykady, oraz wybujałe kaktusy z dużymi owocami, z których Maltańczycy wytwarzają słynny likier, Bajtrę.
Malta, gdzie obowiązują dwa języki urzędowe: angielski i maltański z roku na rok przyciąga coraz większe rzesze turystów europejskich, głównie włoskich. Najpopularniejsze wśród nich jest St. Julian’s z tętniącą życiem przez 24 godziny na dobę dzielnicą Paceville.
Flaga Malty jest, podobnie jak polska, biało-czerwona, tyle, że kolory ułożone są pionowo. Po lewej stronie, na białym tle, widnieje wizerunek Krzyża Jerzego, nadanego Malcie za bohaterską obronę w czasie II wojny światowej.
Kamienie: starożytne świątynie i inne pradawne zabytki
Początki cywilizacji na Malcie sięgają aż 5200 lat p.n.e., kiedy trafili tu z Sycylii pierwsi osadnicy.
Tu znajdują się starożytne świątynie i najstarsze wolnostojące budowle świata (3500-2500 p.n.e.). Najważniejsze z zachowanych to hipogeum Hal Saflieni, Tarxien, Ggantija, Mnajdra i Hagar Qim. Na podstawie znalezionych posągów i statuetek wiadomo, że świątynie budowano ku czci jakiegoś bóstwa, być może Bogini-Matki. Sanktuarium składało się z części wewnętrznej, świętej, oraz zewnętrznej, publicznej. Każda świątynia została wzniesiona na podobnym planie: korytarz wejściowy prowadzi pod potężnym trylionem (brama z dwóch monolitów, na których leży trzeci), poprzez pomieszczenia w kształcie nerki, aż do ołtarza. Ściany zewnętrzne utworzone były z ogromnych głazów, ważących do 20 ton.
Źródła mieszanki kulturowej
Malta, która jest dogodnym miejscem do kontrolowania centralnego i wschodniego basenu Morza Śródziemnego, przechodziła na przestrzeni dziejów często z rąk do rąk. Ok. 1400 r. p.n.e. Malta została skolonizowana przez Fenicjan. Ok. 700 r. p.n.e. opanowali ją Grecy. W V w. p.n.e. ich miejsce zajęli Kartagińczycy. Podczas I wojny punickiej (264-241 p.n.e.) splądrowali ją Rzymianie a od 218 r. p.n.e. objęli w niej rządy. W V w. n.e. wyspa była kolejno zdobywana przez Wandalów i Ostrogotów. W 533 r. n.e. dostała się pod władzę Bizancjum. W 870 r. zajęli ją Arabowie. Znaczna część wyspiarzy przeszła wtedy na islam, co wpłynęło na rozwój maltańskiego języka i rodzimej kultury. W 1091 r. Maltę opanowali Normanowie. W 1530 r. Karol V Habsburg podarował wyspę wygnanemu z Rodos zakonowi rycerskiemu joannitów (Kawalerowie Maltańscy).
Dwa wielkie oblężenia, panowanie brytyjskie i order Krzyż Jerzego
Pierwsze Wielkie Oblężenie Malty miało miejsce od 18 maja do 8 września 1565 r., kiedy to licząca około 40 tys. żołnierzy armia turecka zaatakowała wyspę. Obrońcom, wśród których było kilkuset rycerzy zakonnych, 2 tys. żołnierzy hiszpańskich i około 6 tys. ludności cywilnej udało się ten atak odeprzeć. Dla uczczenia zwycięstwa Wielki Mistrz Jean Parisot de la Valette wzniósł w 1566 r. miasto, nazwane od jego nazwiska Valletta (obecna stolica).
W 1798 r. wyspa została zdobyta przez flotę francuską a Napoleon Bonaparte nakazał rycerzom zakonu ją opuścić. Po kilku miesiącach niezadowoleni z rządów francuskich mieszkańcy wyspy wzniecili powstanie i wsparci przez Króla Sycylii i Brytyjczyków w 1800 r. zmusili Francuzów do opuszczenia wyspy. W 1815 r., mocą postanowień Kongresu Wiedeńskiego, Malta stała się kolonią brytyjską na blisko 150 lat.
W czasie II wojny światowej wyspa stała się brytyjskim „niezatapialnym lotniskowcem” i bazą okrętów podwodnych stwarzając poważne zagrożenie dla dostaw zaopatrzenia dla wojsk Osi w Afryce Północnej. Wojska Osi oblegały wyspę niszcząc konwoje z zaopatrzeniem płynące do Malty, intensywnie ją bombardując oraz zastawiając minami. Po nieskutecznych atakach Włochów, Hitler skierował do ataku na Maltę swą flotę powietrzną, Luftwaffe. Niemieckie naloty oraz blokada wyspy miały sprawić że Malta podda się, wzięta głodem. Bombardowania ciągnęły się nieprzerwanie przez 154 noce i dnie. Wreszcie, gdy Malcie zostało żywności zaledwie na dwa tygodnie, 15 sierpnia 1942 r. przez niemiecką blokadę przedarł się konwój pięciu brytyjskich transportowców. W Afryce Brytyjczycy z udziałem Polaków pokonali Rommla. Wyspa została odznaczona za bohaterką obronę brytyjskim Krzyżem Jerzego.
Odzyskanie niepodległości i przystąpienie do Unii Europejskiej
W 1947r. Malta uzyskała autonomię wewnętrzną, a w 1963 proklamowane zostało powstanie Państwa Maltańskiego. Rok później Malta uzyskała całkowitą niepodległość jako członek brytyjskiej Wspólnoty Narodów. 13 grudnia 1974 r. proklamowana została Republika Malty (Republika ta’Malta). 1 maja 2004 r. Malta przystąpiła do Unii Europejskiej.
Współczesne ślady brytyjskie
- Język angielski jest językiem urzędowym (obok języka maltańskiego);
- Do świetności brytyjskiego imperium nawiązują takie pamiątki, jak pomnik królowej Wiktorii i Winstona Churchilla czy sklepy z szyldami: Commonwealth Store czy Coronation Store;
- Na Malcie obowiązuje lewostronny ruch drogowy a ronda objeżdża się zgodnie z ruchem wskazówek zegara;
- Transport publiczny bazuje na brytyjskich autobusach z lat sześćdziesiątych. Przejażdżka maltańskm autobusem to obowiązkowy punkt w programie turystycznym!
- W większych miastach stoją jeszcze charakterystyczne czerwone skrzynki pocztowe i budki telefoniczne.
La Valletta - stolica Malty
Malownicze miasta i wioski najlepiej zwiedza się wybierając wyznaczone trasy spacerowe.
W Valletcie konieczny jest spacer nabrzeżem Grand Harbour skąd rozciągają się zapierające dech w piersi widoki. W cichych, bocznych uliczkach można odkryć przepięknie zdobione kamieniczki z urokliwymi balkonami. Do najokazalszych budowli miasta należą dawne rycerskie „oberże”, reprezentujące maltański barok, w których współcześnie znajdują swe siedziby muzea i biura rządowe. Najsłynniejszą, Auberge de Castile, zajmuje dziś biuro premiera.
Czym były rycerskie „oberże”?
Joannici byli zorganizowani według narodowości, z których każda miała swoją „oberżę” czyli gospodę, miejsce kwaterunku. Auberge układem przypominała kolegium – wokół dziedzińca rozmieszczone były sypialnie, kaplica i ogromna jadalnia.
W centrum Valletty mieści się Katedra św. Jana, która z zewnątrz wydaje się niepozorna, lecz w środku zachwyca barokowym bogactwem kolorów, kształtów, faktur, figur oraz marmurowych płyt nagrobnych w posadzce. W przylegającym do niej muzeum można zobaczyć dwa arcydzieła Caravaggia: „Ścięcie Jana Chrzciciela” oraz „Św. Hieronim”.
Kolejną imponującą budowlą jest zbudowany w latach siedemdziesiątych XVI w. Pałac Wielkiego Mistrza. Mieszkali tam wielcy mistrzowie zakonu, później Napoleon a pod panowaniem Brytyjczyków – ich gubernator. Od 1976 r. w budynku mieszczą się biura prezydenta Malty oraz sala posiedzeń Parlamentu.
Mdina – milczące miasto
Położona w sercu wyspy, otoczona obwarowaniami Mdina, to prawdziwa perła w koronie Malty, dawna jej stolica. Nazwa oznaczająca „warowne miasto” wywodzi się z arabskiego i pochodzi z czasów, kiedy na Malcie panowali Arabowie (870-1090). Mdina rozkwitała jako siedziba najzamożniejszych maltańskich rodów, które zamieszkiwały przepiękne pałace. Wraz z przybyciem na wyspę joannitów rozpoczął się schyłek świetności miasta. Po Wielkim Oblężeniu 1565 r. rycerze przenieśli stolicę do założonej przez siebie Valletty. W 1693 r. silne trzęsienie ziemi zrujnowało znaczną część miasta, niszcząc m.in. starą katedrę. W niespełna 10 lat po kataklizmie stanęła nowa, barokowa świątynia. Katedra św. Piotra zachwyca bogato zdobionym barokowym wnętrzem. Charakterystyczna, zwieńczona latarnią kopuła daje się rozpoznać na tle nieba z odległości wielu kilometrów. Przez długie lata z Mdiny odpływali mieszkańcy, aż zasłużyła sobie na przydomek „Milczące Miasto”. Dzisiaj na stałe żyje tu zaledwie 400 osób.
Święta i festy: procesje, pochody, petardy i orkiestry dęte
Oprócz świąt państwowych każde miasto i wioska obchodzą święta swoich patronów. Najhuczniej jednak obchodzi się Wniebowzięcie NMP (15 VIII) – w wielu miejscowościach jednocześnie.
Główne ulice przyozdabia się chorągwiami o jaskrawych kolorach, figurami przedstawiającymi świętych, girlandami oraz tysiącami światełek elektrycznych. Bogato udekorowany jest też kościół parafialny. W przeddzień święta, w sobotę, zaczynają się uliczne pokazy: np. parada orkiestry dętej, pokaz sztucznych ogni. W niedzielę nastrój zmienia się na bardziej religijny: ulicami przechodzi procesja, a w niej obnoszony jest posąg miejscowego świętego patrona. Za dnia w powietrzu wiruje confetti, a wieczorem znów wybuchają petardy.
Maltańska kuchnia
Autentyczne maltańskie potrawy należą do kuchni śródziemnomorskiej: np. makarony, warzywa nadziewane mięsnym farszem, lokalna ryba lampuka, owczy ser gbejna. Do tradycyjnych potraw mięsnych należą: Bragioli – zrazy wołowe z nadzieniem z mielonego mięsa, oliwek, jaj, bekonu, czerstwego pieczywa i pietruszki oraz Fenek biz-Zalza – potrawka z królika z dodatkiem cebuli, ziół i wina.
*Wyłączną odpowiedzialność za treść publikacji ponosi autor. Komisja Europejska nie odpowiada za wykorzystanie tych informacji w jakikolwiek sposób.