103. rocznica odzyskania Niepodległości

W listopadzie 1918 roku Polska odzyskała niepodległość, dzięki wysiłkom wielu patriotów, a także czynników sprzyjających naszemu Narodowi w tym dziele.

Przez kilkadziesiąt lat zaborów Polacy modlili się o wojnę powszechną, która by przewróciła sojusz Rosji, Austrii i Niemiec. I ta wojna wybuchła w 1914 roku. Ta data jest ważna dla sprawy polskiej niepodległości z jeszcze jednej przyczyny. Otóż wybuch wojny skonsolidował Polaków wokół starań o wolną i niepodległą Ojczyznę. Polityka zaborców, polegająca na skłócaniu Polaków, była świadomą grą, by nie tej konsolidacji nie było. Bo zanim wojna wybuchła, politycy różnych partii i stronnictw nawzajem się zwalczali, ba, dochodziło nawet do realnej walki z użyciem broni ostrej. Zwolennicy Piłsudskiego zwalczali działaczy związanych z Romanem Dmowskim, a pomiędzy obydwoma politykami panowała wrogość. Dopiero wybuch wojny spowodował, że Polacy zaczęli ze sobą współpracować. Polacy pokazali „zdumionemu światu mistrzowską zdolność perfekcyjnego zagrania na wszystkich możliwych fortepianach”. Kiedy Piłsudski tworzył zbrojne oddziały, dowodził Legionami, a potem ruszył do boju, Dmowski „załatwiał” sprawy polskie we Francji, a Ignacy Paderewski wykorzystał cały swój autorytet kompozytora, by pozyskać Stany Zjednoczone dla polskiej niepodległości. Roman Dmowski na konferencji pokojowej w Paryżu, kiedy wielcy tego świata próbowali utworzyć kadłubowe państwo polskie, z niewielkim prawem do żeglugi w Gdańsku, ten polityk – jak wspominał w pamiętnikach premier Wielkiej Brytanii, wszedł do sali obrad, chwycił pióro i na mapie Europy zaznaczył kształt odbudowanej Polski ze słowami: Tu ma być Polska!” Po czym w kilku językach wytłumaczył uczestnikom konferencji powody takiego kształtu państwa. Dodam, że Dmowski jeszcze kilka miesięcy wcześniej nie znał biegle ani angielskiego, ani francuskiego, ale pod wpływem potrzeby chwili, dla sprawy polskiej nauczył się w ciągu krótkiego czasu.


A Wincenty Witos, jedyny polityk, którego chcieli słuchać chłopi na polskiej ziemi, wzywał wszystkich zdolnych do walki, kiedy bolszewicy stali u wrót Warszawy w 1920 roku. Józef Haller we Francji tworzył polskie wojsko, które po odzyskaniu niepodległości przywiozło do odbudowanej Ojczyzny pokaźny zasób broni pancernej. Dzięki temu, Polska po I wojnie światowej była pod względem ilości czołgów czwartą potęgą na świecie! Nie sposób nie wspomnieć w tym momencie o Wojciechu Korfantym, który na Śląsku toczył bój o przyłączenie tej ziemi do Polski. Pochodził ze śląskiej rodziny, która już zapomniała polskiego języka. Kiedy odkrył swoje korzenie, stał się orędownikiem zachowania polskości. Jako prawnik i poseł do niemieckiego parlamentu, uświadamiał Niemcom: „Macie się za tych, którzy na Pomorze, Wielkopolskę i Śląsk zanieśli dar waszej cywilizacji? Prawda jest taka, że od waszej hańby, jaką było zabicie Polski, jesteście tam tylko i wyłącznie okupantami, ciemiężycielami i grabieżcami”. Korfanty walnie przyczynił się do zwycięstwa powstania wielkopolskiego oraz do wybuchu III Powstania Śląskiego. Sami Niemcy mówili: „Polska zwyciężyła na Śląsku, bo miała Korfantego. A my nie mieliśmy tam żadnego lidera, który mógłby się z nim równać”.

Nie sposób nie wspomnieć także o tym, że do odzyskania niepodległości w 1918 roku walnie przyczynili się polscy nauczyciele, którzy pod zaborami na przełomie XIX i XX wieku, prowadzili tajne nauczanie. Dzięki mozolnej edukacji, prowadzonej wśród ubogich warstw społecznych, szczególnie wśród chłopów, udało się przeobrazić tę warstwę społeczną. Pamiętajmy, że jeszcze w Powstaniu Styczniowym, chłopi niechętnie brali udział, z powodu braku świadomości narodowej. Dopiero edukacja, a szczególnie dzieła Sienkiewicza, który sam był z przekonania narodowcem, spowodowało, że młodzież wiejska wrastała w przekonaniu, iż „Krzyżacy” i „Potop” to także ich własna historia. I że warto przywrócić świetność państwa, bo to także ich, chłopów, jest państwo.

Bernadetta Kruk-Manasterska