„Młodzi obywatele w Europie. Życie bez granic” – trzecia krótkoterminowa wymiana młodzieży
![]() |
![]() |
![]() |
Dla młodych obywateli Europy życie bez granic jest rzeczą naturalną. Celem projektu jest podniesienie świadomości, że nie zawsze tak było. Zaplanowane działania i miejsca spotkań dają szansę pogłębienia wiedzy młodzieży o zmianach jakie zaszły w Europie po II wojnie światowej i ich konsekwencjach (zmiany granic, wysiedlenia, migracje ludności), również doskonalenia umiejętności stosowania narzędzi TIK oraz zdobycia wiedzy o historii, kulturze i współczesnym życiu naszych partnerów. Językiem komunikacji jest język angielski.
Na poprzednim spotkaniu, we Frankfurcie, uczniowie trzech szkół partnerskich: Franz-Böhm-Schule Frankfurt/Menem, Niemcy, I.T.I.S. MAGISTRI Cumacini z Como, Włochy, oraz naszego Zespołu Szkół Ekonomiczno-Ogólnokształcących, przedstawili przygotowane w zespołach prezentacje o tym, jak zmieniły się granice naszych państw po II wojnie światowej. Świadomi tego, że zmiany granic państw to nie są tylko „suche” fakty historyczne, lecz wydarzenia, które wpływają na losy konkretnych ludzi i ich rodzin, a nawet mieszkańców całych wiosek i miast objętych zmianą przynależności państwowej, tym razem postanowiliśmy się bliżej przyjrzeć losom ludzi zmuszonych do opuszczenia swoich domostw, porzucenia dorobku całego życia i wyruszenia w nieznane. Taki zamysł przyświecał nam w merytorycznej części wymiany.
Pierwszego dnia spotkanie otworzyła Pani Dyrektor, Jolanta Marecik, serdecznie witając przybyłych gości. Część konferencyjną rozpoczął Pan Grzegorz Samotiuk, nauczyciel historii, ilustrowaną slajdami prelekcją o przesiedleniach ludności po II wojnie światowej, bodaj największym ruchu migracyjnym w historii Europy.
Tzw. keynote address, przemówienie programowe, pt. „Microcosm” („Mikrokosmos”) wygłosił Pan Bogodar Zielnica, lektor języka angielskiego w Wyższej Szkole Bankowej, a prywatnie badacz historii miasteczka, w którym mieszka od kilku lat. Małe Wińsko, bo o nim mowa, zyskało sławę dzięki tęsknocie za rodzinną miejscowością dr Rity Steinhardt Botwinick, która napisała pracę doktorską pt. „Wińsko 1933-1946”, przetłumaczoną później na język polski przez naszego ww. prelegenta.
„Mikrokosmos” Wińska to opowieść w pigułce o wszystkich aspektach związanych z II wojną światową, które nas w projekcie interesują. Opis przedwojennego zgodnego życia lokalnej społeczności: trzy wyznania: ewangelicy, katolicy i Żydzi; Niemcy i Żydzi; dziecięca przyjaźń. Później zmiana nastrojów społecznych w drugiej połowie lat 30-tych: rozpowszechnianie się nazizmu, tego ideowego i tego wymuszonego strachem, dyskryminowanie Żydów; w końcu i na szczęście, w 1939 roku, decyzja rodziny żydowskiej o emigracji do Ameryki.
Po zakończeniu wojny ludność niemiecka została wysiedlona z Wińska. W lipcu 1945 roku na ich miejsce przybyli pierwsi polscy repatrianci z okolic Lwowa (więcej: http://winsko-wczoraj.pl/po-wojnie/kronika-anny-bieniek/; https://www.youtube.com/watch?v=OxvQSxabRxg.
Po wykładzie 85-osobowa międzynarodowa młodzież została podzielona na cztery grupy. W wyznaczonych salach odbyły się zajęcia warsztatowe pt. „Walizka. Wypędzenia, przesiedlenia, emigracja” Prowadzący zajęcia to nauczyciele naszej szkoły: Bożena Ferens, Dorota Łuczyńska, Paulina Przyszło i Iwona Toth oraz Grzegorz Samotiuk. W pierwszej części zajęć uczniowie otrzymali karty pracy z rysunkiem walizki i z informacją, ze muszą nagle wyjechać w nieznane i nie wiadomo na jak długo. Mogą zabrać ze sobą bagaż podręczny z najpotrzebniejszymi rzeczami. Po kilku minutach uczniowie porównali zawartość walizek uzasadniając swoje wybory. Następnie wyjaśniono pojęcia: wypędzenie, przesiedlenie, emigracja i wspólnie ustalono z jakimi sytuacjami one się wiążą. Drugie zadanie to praca z tekstami źródłowymi: wspomnienia. Każda grupa otrzymała inny tekst do przeanalizowania i przedyskutowania. Dwa teksty to wspomnienia Polaka wypędzonego wraz z rodziną z domu przez żołnierzy niemieckich i wywiezionego z Żywiecczyzny, na początku wojny. Dwa kolejne teksty to wspomnienia Niemki mieszkającej w okolicy Striegau, obecnie Strzegom, z okresu wejścia żołnierzy Frontu Ukraińskiego pod koniec wojny.
Podsumowując lekcję porozmawiano na temat różnic między emigracjami kiedyś i we współczesnym świecie.
Dopełnieniem historycznej części naszego projektu były: wizyta w Muzeum Fabryka Oskara Schindlera w czasie wtorkowej wycieczki do Krakowa oraz wystawa okolicznościowa o polskich repatriantach w szkole, przygotowana przez Panią Halinę Bednarz, nauczycielkę fizyki, z wykorzystaniem dokumentów rodzinnych:
„Wystawa historyczna zawierała kopie zdjęć oraz dokumentów dotyczących zmiany granic Polski po II Wojnie Światowej i repatriacji z terenów Ukrainy do Polski. Archiwalne zdjęcia z rodzinnych zbiorów zostały wybrane tak, aby prezentować tradycje z wyraźnym akcentem na różnorodność oraz istniejącą tam wielokulturowość do 1939 roku. Prawdziwym unikatem historycznym było zdjęcie ze Zjazdu Sekretarzy Gminnych, datowane na 1935 rok oraz zdjęcie młodych strzelców z formacji Legionów Piłsudskiego. Dokumenty repatriacji przedstawiały proces osiedlania się całych rodzin na terenie Polski w obszarze nowych granic po zakończeniu wojny w 1945 roku.” Halina Bednarz
Nasze wymiany „bez granic” nie kończą się na realizowaniu historycznych zadań projektowych. I tym razem poszukaliśmy nowych doświadczeń, atrakcji i rozrywki.
W poniedziałkowe popołudnie, po wspólnym lunchu w szkole, uczniowie wzięli udział w grze miejskiej. Podzieleni na siedem międzynarodowych grup, wyszukiwali wrocławskie krasnale. Odnalezienie każdego dokumentowali wspólną fotografią ze skrzatem.
We wtorek razem zwiedzaliśmy Kraków, skąd wróciliśmy około północy.
W środę rano zebraliśmy się w auli szkoły, gdzie nasi włoscy przyjaciele zaprezentowali skonstruowane przez siebie elektroniczne urządzenie „Talking map”, czyli dźwiękową mapę Europy stworzoną w oparciu o wcześniejsze prezentacje nt. zmian w granicach naszych państw po II wojnie światowej oraz nagrane głosy uczniów z naszych szkół, opisujących te zmiany. W trakcie poszczególnych opisów lampy ledowe podświetlały odpowiadające im fragmenty granic.
Następnie Pani Chiara Longoni-Neff omówiła przebieg konkursu na logo projektu oraz przedstawiła jego wyniki. Drugie miejsce zajęły uczennice naszej szkoły: Katarzyna Hnatek oraz Weronika Wójcik. Potem panie Bożena Ferens i Paulina Przyszło ogłosiły wyniki gry miejskiej: 1 miejsce zajęła grupa 5, drugie – grupa 2 i trzecie zespoły: 1 i 7. Zwycięzcy otrzymali „słodkie” nagrody.
Tego dnia odbyły się jeszcze w szkole godzinne zajęcia w pracowni komputerowej. Uczniowie pracując w 16 zespołach wykonali zadanie „Moja pierwsza książeczka elektroniczna” pod kierunkiem Pana Grzegorza Marciszewskiego.
Po wspólnym lunchu, podzieliliśmy się na cztery grupy. Po czym każda z nich wyruszyła na warsztaty do różnych instytucji. Najliczniejsza grupa miała dwa warsztaty we Wrocławskim Parku Technologicznym pt. „Design thinking” i „Programming with the SPHERO robot”. Następna grupa miała zajęcia z sitodruku oraz obejrzała wystawę o historii PRL-u w Centrum Historii Zajezdnia. Inna grupa wybrała się do Niemieckiego Towarzystwa Kulturalno-Społecznego na spotkanie ze świadkiem historii. Ostatnia grupa powędrowała na rytmiczne i relaksujące zajęcia w Domu Bębnów czyli w Szkole Rytmu oraz Instrumentów Perkusyjnych.
A wieczorem… a wieczorem spędziliśmy czas gawędząc i słuchając muzyki (niektórzy nawet tańczyli!) przy pysznym poczęstunku przygotowanym przez Panią Paulinę Przyszło wraz z uczniami.
Bożena Ferens – szkolny koordynator projektu
Komentarz wykładowcy, Pana Bogodara Zielnicy:
Z dużą radością przyjąłem zaproszenie do wzięcia udziału w projekcie o uchodźcach. Historia wojny światowej to dla młodych ludzi często opis najważniejszych wydarzeń połączony z długą listą dat i statystyk. Moim zdaniem nauka historii staje się ciekawsza i bardziej wartościowa, gdy poznajemy ją studiując losy pojedynczych ludzi. Gdy kilka lat temu zamieszkałem w Wińsku, udało mi się nawiązać kontakt jego dawnymi niemieckimi i żydowskimi mieszkańcami. Ich losy opisała w książce „Winzig, Germany, 1933-1946” Rita Steinhardt Botwinick, urodzona w 1922 w Wińsku. Książka ukazuje małą, zgodnie żyjącą społeczność, której członkowie, stając w obliczu zewnętrznego zła, przyjmują postawy łotrów, bohaterów lub niemych obserwatorów. Poznajemy dyrektora Spielera, który chroni żydowskie dzieci przed agresją chłopców z Hitlerjugend, i burmistrza Langa, który robi co może, aby Winzig stał się pierwszym na Dolnym Śląsku miasteczkiem „Judenrein” czyli oczyszczonym z Żydów. Rodzinie Rity udaje się uciec do Ameryki w 1939. Sześć lat później muszą opuścić swoje rodzinne miasto jego niemieccy mieszkańcy. Do opuszczonych przez nich budynków wprowadzają się polscy osadnicy przymusowo wysiedleni z dawnego województwa tarnopolskiego. Wydaje się, że w 1946 łańcuch historii tego miejsca zostaje przerwany, jednak po 70 latach Żydzi, Niemcy, i Polacy mieszkający kiedyś lub obecnie w Wińsku, zaczynają nawiązywać coraz bliższe relacje. Ich dawna lub obecna ojczyzna staje się tym, co zaczyna ich łączyć zamiast dzielić. Rządy mogą kształtować politykę, ale tak naprawdę pojednanie dokonuje się między zwykłymi ludźmi, którzy chcą wyciągnąć do siebie ręce i poznać się nawzajem.
Komentarze / wrażenia uczniów po spotkaniu wymiany:
Pierwszego dnia projektu przed przyjazdem gości do naszej szkoły widać było po niektórych uczniach, że są podekscytowani - osoby, które dopiero dołączyły do projektu. Okazało się, że nasi zagraniczni przyjaciele są bardzo chętni do nawiązywania nowych znajomości. Przy różnych aktywnościach, wydarzeniach i zadaniach związanych z projektem, każdy był zaangażowany w pracę a przy tym super się bawił (np. w trakcie szukania wrocławskich krasnali).
Pierwszym naszym zadaniem w międzynarodowych grupach było ćwiczenie z walizką. Polegało ono na tym, że musieliśmy zdecydować, co zabrać ze sobą (5 najważniejszych dla nas rzeczy) w momencie ewentualnego wypędzenia.
Kolejnym zadaniem było wyjaśnienie trzech pojęć „emigracja”, „wypędzenie”, „przesiedlenie”. Dzięki wspólnym warsztatom pierwszego dnia, poznaliśmy się. Po zadaniach w grupach poszliśmy na wrocławski rynek w poszukiwaniu krasnali, co było świetnym, integrującym zadaniem.
Kolejny dzień przyniósł wycieczkę do Krakowa – zwiedzaliśmy między innymi Wawel oraz muzeum – Fabrykę Oskara Schindlera.
W ostatnim dniu Włosi przedstawili nam efekt naszej wcześniejszej współpracy – Talking Map. Tworzyliśmy również wspólne e-booki. Wieczorem żegnaliśmy się przy wspólnej zabawie.
W czasie wojny ludzie różnych narodowości musieli uciekać. Opuszczali swoje domy, zostawiali swój dobytek, którego nie byli w stanie lub nie mogli zabrać. Nie jestem w stanie nawet wyobrazić sobie tego, co mogli czuć. Była to ogromna tragedia – musieli odnaleźć się w nowym miejscu zamieszkania, którego nie znali i po prostu nie chcieli.
Konrad Żygadło, 2LMC
„Moim zdaniem w Zjednoczonej Europie jest wiele korzyści. Po tych wszystkich wojnach i przymusowych migracjach mamy możliwość zorganizowania wymiany takiej jak nasza we Wrocławiu i spotkania się, gdzie możemy nawiązać nowe znajomości. Możemy także łatwiej podróżować „bez granic”. To Sprawia, że projekty takie jak „Erasmus” są bardzo popularne, ponieważ młodzi ludzie chcą integrować się z uczestnikami z innych krajów.”
Patryk Włodarczyk, 1ET
Program ERASMUS PLUS to interesujące przedsięwzięcie integrujące młodzież z różnych grup wiekowych z krajów europejskich. Tematyka naszego projektu porusza zagadnienia wysiedleń oraz zmiany linii granic w Europie. Zapoznanie się z historią sąsiadujących państw jest równie ważne jak posiadanie owej wiedzy o państwie, w którym się żyje, nazywając je ‘domem’. Poruszający wykład pana Bogodara Zielnicy idealnie wpasował się w tematykę projektu, zapoznając nas bliżej z historią Rity Steinhardt Botwinick oraz nawiązując do problemu nazizmu i prześladowania innych nacji. Opowiedziane historie wywarły na młodzieży wrażenie, przyprawiając jednocześnie o chwile zadumy nad problemami z jakimi musieli się zmagać ludzie w naszym wieku w czasie II Wojny Światowej.
Ola Sokalska, 2ET
Erasmus+ jest to wymiana, w której uczestniczą szkoły z trzech państw: Włoch, Polski i Niemiec. Co jakiś czas uczniowie spotykają się w jednej ze szkół i realizują zadania np. prezentacje na temat granic po II Wojnie Światowej oraz mapa interaktywna. (….) Na Erasmusie nie tylko poznajemy nowych ludzi i zawieramy przyjaźnie ale też uczymy się historii która jest ważna dla naszego społeczeństwa.
Asia Turczyn, 1ET
Opis wymiany w języku angielskim:
The description of the meeting in English by Ola Sokalska and Kasia Olchawa
We started the Erasmus Plus exchange meeting with greetings and the presentation of the programme for three days from 27 to 29 May 2019. During the first meeting in the school hall we listened to the lectures of our guests – Mr Bogodar Zielnica (an English teacher at WSB) and Mr Grzegorz Samotiuk (a History teacher at ZSE-O). Then we were divided into four big groups and went to appointed classrooms. There we did some warm-up exercises to meet one another. The most interesting task that we had to do was called „The suitcase”. We’re going to nowhere and we had to pack the most important things what can be helpful in our trip.
In the afternoon we went to the Old Town to have a Scavenger’s hunt – a city game. We were divided into seven mixed international groups. The task was to find as many dwarves as we could. Then we were to take a photo with them.
On Tuesday we went to Kraków. Mr Wodzisławski guided our trip telling us about the monuments. We were on Wawel Hill and there in the whole group we took a photo. Our next step was in the Main Market Square where we had some free time. We went to eat something and buy some souvenirs. In the afternoon we went to Oscar Schindler’s Factory Museum. There we had a tour with a guide who was talking about Jewish people in the II World War. It was really terrible to hear about the danger, fear and sadness which the Jewish people got through. We came back to Wrocław late in the evening. Everyone was really tired but happy.
On Wednesday we all met in the school hall. The Italian students presented their interactive talking map about how the borders of our countries changed after II World War. They did a really good work. It was impressive.
Then Ms Longoni-Neff reported the logo competition and announced which project received the biggest support in the poll.
After that teachers Ms Ferens and Ms Przyszło announced the results of the competition from Monday when we were looking for dwarfs. We got some sweets and congratulations. Then we had a little break for something to eat and drink. Next we went to the IT classrooms when we were doing a task called „My first e-book”. Firstly, we had a little problem to make groups, because there were too few chairs for everyone. So together we went for more seats. When everybody had their own chair and were in the correct groups, we started doing the task.
After that we had lunch in the school hall.
In the afternoon, divided into small groups, we set off to different places: Centrum Historii ‘Zajezdnia’, Wrocławski Park Technologiczny, NTK-S and The School of Rhythm – to have workshops.
We finished our project with the farewell party with tasty food prepared by Ms Przyszło and her students. It was unexpected finish of the day with all good memories!




